#gniewosz


Zakrzówek to cudowne zielone miejsce w centrum Krakowa. Teraz decyduje się jego przyszłość. Czy będzie odpowiednikiem nowojorskiego Central Parku, czy też zostanie bezlitośnie zabudowany?

O gniewoszu w "małym kamieniołomie" na Zakrzówku

O gniewoszu w "małym kamieniołomie" na Zakrzówku

Na portalu naukadlaprzyrody.pl został opublikowany bardzo obszerny artykuł poświęcony w całości chronionemu wężowi występującymi na terenie Zakrzówka - gniewoszowi plamistemu.

Autorem jest nie byle kto, tylko Stanisław Bury, pracownik naukowy Wydziału Biologii Uniwerytetu Jagiellońskiego, specjalizujący się w fizjologii węży, obecnie zaangażowany w badania nad ekologią przestrzenną gniewosza plamistego z wykorzystaniem metod telemetrycznych.

Artykuł w ciekawy sposób przybliża "sylwetkę" gniewosza, i opisuje nam jego najliczniej zaobserwowaną populację w Polsce, występującą w okolicach tzw. małego kamieniołomu na Zakrzówku (ok 40 potwierdzonych osobników!).

Autor podkreśla, że:

Zgodnie z obowiązującą Ustawą o Ochronie Przyrody i Rozporządzeniem ws. Ochrony Gatunkowej Zwierząt, gniewosz plamisty jest gatunkiem, dla którego powołuje się strefy ochrony ostoi w miejscach stałego przebywania i rozrodu. Reżim ochronny takich stref uniemożliwia dokonywanie jakichkolwiek prac skutkujących zniszczeniem siedliska, np. związanych z zabudową. Niestety, mimo wyraźnych wskazań merytorycznych, strefa ochronna gniewosza na terenie Zakrzówka do dnia dzisiejszego nie została powołana.

Konkluzja artykułu jest bardzo znamienna:

Zachowanie stanowiska gniewosza na Zakrzówku ma ogromne znaczenie dla ochrony tego zagrożonego gatunku, jak również dla utrzymania innych wartości przyrodniczych tego terenu (będącego siedliskiem wielu innych rzadkich i chronionych gatunków, m.in. traszki zwyczajnej, traszki grzebieniastej, kumaka nizinnego i motyli z rodziny Modraszkowatych) i wreszcie – dla jakości życia mieszkańców Krakowa, dotkliwie borykającego się z problemem zanieczyszczenia powietrza i niedostatkiem miejskiej zieleni. Tym samym, ochrona gniewosza plamistego może zabezpieczać byt całego zespołu innych gatunków, w tym… ludzi.

Środowisko naukowe wystosowało apel w sprawie ochrony Zakrzówka

Środowisko naukowe wystosowało apel w sprawie ochrony Zakrzówka

Na portalu naukadlaprzyrody.pl został opublikowany apel, w którym naukowcy wzywają Prezydenta Krakowa i Rady Miasta Krakowa do objęcia ochroną całego terenu pomiędzy ulicami Św. Jacka, Wyłom i Pychowicką, wraz z terenem tzw "małego kamieniołomu".

Środowisko naukowe apeluje o odstąpienie od zabudowy terenów Zakrzówka oraz o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego, tak by Zakrzówek stał się w całości terenem zielonym. Wskazuje dwa powody, dla których działania takie są konieczne:

  1. Ogromną wartość miejskich terenów zielonych dla zdrowia i dobrostanu mieszkańców miasta
  2. Wartość przyrodniczą obszaru, w tym – występowanie gatunków chronionych prawem polskim i europejskim:
  • gniewosz plamisty Coronella austriaca
  • jaszczurka zwinka Lacerta agilis.
  • kumak nizinny Bombina bombina
  • modraszek telejus Phengaris teleius
  • modraszek nausitous Phengaris nausithous
  • ropucha szara Bufo bufo
  • traszka grzebieniasta Triturus cristatus
  • traszka zwyczajna Triturus vulgaris
  • zaskroniec zwyczajny Natrix natrix
  • żaba śmieszka Pelophylax ridibundus

Apel zostanie przekazany adresatom 27 czerwca, jak do tej pory podpisało się pod nim 174 naukowców z tak znamienitych instytucji jak: Polska Akademia Nauk, Uniwersytet Jagielloński, Politechnika Krakowska, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Gdański, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Łódzki, Akademia Górniczo Hutnicza, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie, Uniwersytet Śląski, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie.

Liczba, ale przede wszystkim kaliber nazwisk widniejących pod apelem, są naprawdę znaczące! Należy mieć nadzieję, że adresaci apelu potraktują ten głos niezwykle poważnie.


(Fotografia małego kamieniołomu autorstwa Cecylii Malik).

Deweloper wnioskuje o pozwolenie budowy bloków na Zakrzówku!

Deweloper wnioskuje o pozwolenie budowy bloków na Zakrzówku!

Dokładnie w dniu, w którym radni PO i PIS złożyli projekty uchwał, mających na celu trwałą ochronę Zakrzówka przez zabudową, spółka Kraków City Park sp z o.o złożyła podanie o pozwolenie na budowę pierwszego budynku wielorodzinnego (AU-01-5.6740.1.1238.2018).

Być może jest to przypadkowa zbieżność terminu, ale możliwe, że nie i właśnie rozpoczyna się kluczowy etap walki o ochronę tych cennych przyrodniczo i krajobrazowo terenów przed intensywną zabudową.

Liczymy na to, że Radni Krakowa, Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Pan Prezydent Majchrowski wraz z Panią Prezydent Koterbą podejmą niezwłoczne i skuteczne działania (oczywiście w zgodzie z obowiązującym prawem) blokujące tę budowę, której efektem będą nieodwracalne zmiany ekosystemu na terenie Zakrzówka.

Przypominamy, że chodzi o tereny leżące pomiędzy ulicami Św. Jacka i Wyłom, które nie zostały objęte projektem tzw Parku Zakrzówek. Zgodnie z obowiązującym planem miejscowym dopuszczalna jest tu dziś zabudowa wielorodzinna. Jest tak pomimo, że cały teren położony jest w granicach parku krajobrazowego i pomimo, że zostało tu potwierdzone występowanie licznych gatunków objętych ścisła ochroną - między innymi węża gniewosza plamistego.

Plan został pośpiesznie przeforsowany w momencie, w którym już było wiadomo o występowaniu gniewosza plamistego na terenie tzw małego kamieniołomu na Zakrzówku, jednakże oficjalna informacja o tym fakcie była "w drodze" do Rady. Mamy nadzieję, że działania obecnej Rady zdołają odwrócić efekty tamtej, bardzo kontrowersyjnej decyzji.

Ratunek dla Zakrzówka z rękach prezydenta Krakowa

Poniżej linkujemy zamieszczony na facebooku artykuł komentujący bieżącą sytuację Zakrzówka.

Przedziwną sytuację, w której pomimo, że wszyscy decydenci doskonale wiedzą o występowaniu na tym terenie gatunków podlegających ścisłej ochronie to - ponieważ ta wiedza nie zsynchronizowała się oficjalnie z momentem uchwalania planu miejscowego (trzeba podkreślić tu słowo "oficjalnie") - mają komfort ignorowania jej podejmując realne działania.



Kolejny projekt radnych w sprawie ochrony Zakrzówka

Kolejny projekt radnych w sprawie ochrony Zakrzówka

Prawie natychmiast po zgłoszeniu projektu ochrony Zakrzówka przez radnych Platformy Obywatelskiej, swój własny projekt zgłosili także radni Prawa i Sprawiedliwości.

Projekt jest także bardzo konkretny bowiem powołujący bezpośrednio w tym miejscu zespół przyrodniczo krajobrazowy. Według radnych ten sposób działania jest bardzo skuteczny, bowiem pozwoli na ochronę objętych zespołem terenów przyrodniczych nawet pomimo obowiązującego planu. Radny Michał Drewnicki twierdzi, że miasto jest władne taki zespół utworzyć a RDOŚ musi to uzgodnić.

Bardzo cieszymy się z zaangażowania w ochronę terenów Zakrzówka dwóch bardzo znaczących frakcji w Radzie Miasta. Marzymy, aby projekty nie stały się dla siebie konkurencyjne i - paradoksalnie - nie stały się kolejnym polem potyczki pomiędzy politykami. 

Opisując poprzedni projekt zgłoszony w Radzie Miasta (artykuł), nie uwypuklaliśmy faktu, że został on zgłoszony przez radnych PO, wychodząc z założenia, że Zakrzówek jest wspólnym dobrem nas wszystkich, terenem który bez wyjątku powinien wszystkich łączyć a nie dzielić.

Mamy nadzieję, że w tym przypadku ręce wszystkich bez wyjątku radnych podniosą się za ochroną Zakrzówka.

Więcej na temat obu projektów w artykule Gazety Krakowskiej.